LOKETTEN, KAARTEN EN REGELGEVING

Loketten en kaarten

Officiële loketten en instanties waar u zelf nakijkt wat op een perceel geldt. Wij gebruiken ze bij elke aftoetsing; op elke toetspagina staan de loketten die bij die toets horen.

Wetwijzer, omzendbrieven en regelgeving (Departement Omgeving)

• Wetwijzer (Departement Omgeving)

  De 345 interpretaties en infopagina's van het departement bij VCRO, VLAREM, omgevingsvergunning en MER, doorzoekbaar per thema

• Omzendbrieven ruimtelijke ordening

  Alle omzendbrieven (gewestplan 1997, RO 2010/01 agrarisch gebied, watertoets, transformatiebeleid) op één plaats

• Gewestelijke stedenbouwkundige verordeningen

  Toegankelijkheid, hemelwater, breedband, publiciteit, weekendverblijven: alle gewestelijke verordeningen

• Lasten en voorwaarden bij een omgevingsvergunning

  Wat een vergunningverlener mag opleggen en hoe de instrumentencodex de lasten regelt

• Zonevreemd: startpagina (Departement Omgeving)

  Basisrechten, functiewijzigingen en uitzonderingen voor zonevreemde constructies

• Afwijken van BPA's (VCRO art. 4.4.9/1)

  Wanneer een aanvraag mag afwijken van een bijzonder plan van aanleg ouder dan 15 jaar

• Beperkte afwijkingen (VCRO art. 4.4.1)

  De marge van 15 % op afmetingen en de andere beperkte afwijkingen

• Verkavelingen ouder dan 15 jaar (VCRO art. 4.3.1 en 4.4.1)

  Welke voorschriften nog gelden als een verkaveling ouder is dan 15 jaar

• Bedrijfswoning (VCRO art. 4.3.6)

  De voorwaarden voor een bedrijfswoning bij een bedrijf in industriegebied of agrarisch gebied

• Hobbystallen in agrarisch gebied (VCRO art. 4.4.8/2)

  Schuilhokken en stallen voor weidedieren buiten de landbouw

• Herbevestigd agrarisch gebied: omzendbrief RO 2010/01

  Het beoordelingskader voor aanvragen in herbevestigd agrarisch gebied

• Instrumentendecreet van 26 mei 2023

  Het realisatiegerichte instrumentarium: lasten, planschade, verhandelbare ontwikkelingsrechten

• Woonreservegebieden

  Wat er sinds het decreet van 2023 kan in woonuitbreidingsgebied

• Modulaire omgevingsvergunningsprocedure

  De hervorming van de vergunningsprocedure en het Omgevingsbesluit: stand van zaken

• Verzameldecreet Omgeving 2024

  De wijzigingen aan VCRO, omgevingsvergunning en milieuregelgeving van 2024

• Formulieren, addenda en normenboeken (Omgevingsloket)

  De officiële aanvraagformulieren, addenda-bibliotheek en normenboeken voor de dossiersamenstelling

• MER: richtlijnensystemen en handleidingen

  Richtlijnenboeken, leidraden en de interpretatiegids van de m.e.r.-rubrieken

• Handreiking vooroverleg

  Hoe een vooroverleg met de gemeente voorbereiden en wat u ervan mag verwachten

Wetwijzer: overzichtspagina's per thema (Departement Omgeving)

• Hulpgids vergunningsplicht, vrijstelling en melding

  De gids van het departement: wat vergunningsplichtig, vrijgesteld of meldingsplichtig is

• Wetgevend kader stedenbouwkundige handelingen (vrijstelling, melding, limitatieve lijst)

  De wijziging van Vrijstellingen- en Meldingsbesluit en de limitatieve lijst van gemeentelijke vergunningsplichten

• Lokaal vergunningenbeleid, vrijstellingen en meldingen

  Wat een gemeente zelf mag vrijstellen of vergunningsplichtig maken

• Ruimtelijk vergunningenbeleid: algemeen

  De overzichtspagina over de beoordeling van aanvragen

• Beoordelingsgrond goede ruimtelijke ordening (VCRO art. 4.3.1, §2)

  Hoe de vergunningverlener de goede ruimtelijke ordening beoordeelt

• Leidraad niet-bindende beoordelingskaders

  Hoe bouwcodes en andere soft law correct gebruikt worden bij de beoordeling

• Afwijkingen op stedenbouwkundige voorschriften: overzicht

  Alle afwijkingsmogelijkheden tijdens de vergunningsprocedure op één pagina

• Welke werken zijn vergunbaar aan een zonevreemde constructie?

  Verbouwen, herbouwen, uitbreiden: de basisrechten per bestemming uitgelegd

• Zonevreemde woningen

  Wat u met een zonevreemde woning mag doen

• Zonevreemde bedrijfsactiviteiten en planologisch attest

  De mogelijkheden voor een bedrijf buiten de juiste bestemming

• Vergunningsplichtige functiewijzigingen

  De hoofdfuncties en wanneer een wijziging vergunning vraagt

• Complementaire functies in woningen

  Een praktijk, kantoor of winkel aan huis: vergunningsplicht en toelaatbaarheid

• Zorgwonen zonder zorgen

  Zorgwonen in de woning, in een bijgebouw of in een mobiele unit

• Verkavelen: juridische achtergrondinfo

  Alle interpretaties over verkavelen, bijstellen en verval op één pagina

• Vermoeden van vergunning (VCRO art. 4.2.14)

  Wanneer een constructie vergund geacht wordt en hoe u dat aantoont

• Vervalregeling omgevingsvergunning

  Wanneer een vergunning vervalt en hoe u dat voorkomt

• Vergunning aanvragen na de bouwwerken (OVD art. 81)

  Regularisatie: wat kan en wat niet

• Decreet gemeentewegen

  Aanleg, wijziging en opheffing van gemeentewegen in de vergunningsprocedure

• Hemelwaterverordening 2023: infopagina

  De verordening, de overgangsregeling en de veelgestelde vragen

• Bemalingen (VLAREM II rubriek 53): overzicht

  Alle regels voor bemalingen op één pagina: indeling, cascade, lozing, analyse

• Stikstof: overzichtspagina

  Het stikstofdecreet, de beoordelingskaders en de veelgestelde vragen

• Interpretatiegids m.e.r.-rubrieken

  Welke projecten onder welke MER-rubriek vallen

• Groene energie: overzichtspagina

  Zonnepanelen, warmtepompen, windturbines, batterijen en laadpalen in de omgevingsregelgeving

• Omgevingsaspecten bij warmtepompen en airco's

  Geluid, plaatsing en indeling van warmtepompen en airco's

• Stookinstallaties (VLAREM rubriek 43): overzicht

  Indeling, emissies en keuringen van stookinstallaties

• Ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP): overzichtspagina

  Hoe een RUP tot stand komt en wat het betekent voor uw perceel

• Planbaten en planschade

  Wat u betaalt of krijgt als een plan de bestemming wijzigt

• Handhavingsbeleid: overzichtspagina

  Toezicht, bestuurlijke maatregelen en herstel bij ruimtelijke ordening en milieu

• Beroepenkader Departement Omgeving

  Hoe het departement administratieve beroepen behandelt

Ondernemen en vergunningen (VLAIO)

• Vergunningen en getuigschriften voor ondernemers (VLAIO)

  Welke vergunningen een zaak nodig heeft, sector-overschrijdend en per sector

• Omgevingsvergunning voor ondernemers (VLAIO)

  De omgevingsvergunning uitgelegd voor wie een zaak start of verbouwt

• Bouwen en uitbreiden: de omgevingsvergunning (VLAIO)

  Wat een bedrijf moet weten voor het bouwt of uitbreidt

• Bedrijfslocatie kiezen (VLAIO)

  Waar u zich vestigt, welke omgeving past en wat de regels zijn

• Uw eigen woning als bedrijfslocatie (VLAIO)

  Een zaak aan huis: wanneer het mag en wanneer een functiewijziging nodig is

• Brandveiligheid voor ondernemers (VLAIO)

  Het attest brandveiligheid voor horeca, opslag, kinderopvang en andere zaken

• Bedrijfsafval (VLAIO)

  Sorteerplicht, contract met een inzamelaar en afvalstoffenregister

• Gebruik van de openbare ruimte (VLAIO)

  Terras, uitstalling of uitsprong op de openbare weg

• Brownfields en brownfieldconvenanten (VLAIO)

  Verwaarloosde terreinen herontwikkelen met steun van de overheid

• Data over bedrijventerreinen (VLAIO)

  Beschikbare percelen en gegevens over de bedrijventerreinen in Vlaanderen

• Duurzaam watergebruik voor bedrijven (VLAIO)

  Waterscan, steun en advies voor minder waterverbruik

• Ecologiesteun (VLAIO)

  Subsidies voor groene en energie-efficiënte investeringen

• Energiepremies voor ondernemingen (VLAIO)

  De premies van Fluvius en VEKA voor niet-residentiële gebouwen

• Subsidiedatabank (VLAIO)

  Alle subsidies, fiscale voordelen en financiering voor ondernemers, doorzoekbaar

• Steun sanering leegstaande bedrijfsruimten (VLAIO)

  De subsidie voor wie een leegstaande of verwaarloosde bedrijfsruimte saneert

• Wegenwerken in de straat (VLAIO)

  Hinderpremie en andere steun bij openbare werken voor de deur

Rechtspraak

• Rechtspraak DBRC: Raad voor Vergunningsbetwistingen en Handhavingscollege

  Alle arresten van de Vlaamse bestuursrechtscolleges, doorzoekbaar op nummer, werkjaar en type

• Raad voor Vergunningsbetwistingen

  Beroep tegen een vergunningsbeslissing: procedure, termijnen en rechtspraak

• Rechtspraak Raad van State

  De arresten van de afdeling bestuursrechtspraak, onder meer over RUP's, verordeningen en milieuvergunningen

• Rechtspraak Grondwettelijk Hof

  De arresten over decreten, onder meer VCRO, Omgevingsvergunningsdecreet en stikstofdecreet

Mobiliteit: leidraden

• Richtlijnenboek mobiliteitseffectenstudies (MOW)

  Wanneer een mobiliteitstoets of MOBER nodig is en hoe u ze opmaakt; editie december 2025

• Formulier mobiliteitstoets (docx, versie 2024)

  Het officiële invulformulier voor de mobiliteitstoets bij een aanvraag

• Vademecum duurzaam parkeerbeleid (autostaanplaatsvademecum)

  Het Vlaamse referentiewerk voor autoparkeernormen en parkeerbeleid

• Vademecum fietsvoorzieningen (AWV)

  De ontwerprichtlijnen voor fietspaden, fietsenstallingen en fietsoversteken

• Cahier 5: van parkeer- en stallingsnormen naar een mobiliteitsnorm (Fietsberaad, 2019)

  Hoe gemeenten auto- en fietsparkeernormen inzetten voor hun mobiliteitsbeleid

• Addendum Cahier 5: auto- en fietsparkeerstandaarden (Fietsberaad, 2022)

  Standaarden per voorziening en een stappenplan voor gemeenten

• Vademecum voetgangersvoorzieningen: afwegingskader oversteekvoorzieningen (MOW)

  Oversteekbehoefte en oversteekbaarheid: hoe wegbeheerders veilige oversteekplaatsen voor voetgangers afwegen

• Mobiscore

  De bereikbaarheidsscore van een adres voor de mobiliteitsbeoordeling

Kaarten en data

• GRB (Grootschalig Referentie Bestand)

  De basiskaart van Vlaanderen voor inplantingsplannen, als cad-bestand te downloaden

• Digitaal Hoogtemodel Vlaanderen

  Hoogtegegevens voor terreinprofielen, reliëf en afwatering

Kaarten en loketten Vlaanderen

• Geopunt

  De centrale kaartensite van de Vlaamse overheid: gewestplan, RUP's, luchtfoto's, percelen en honderden kaartlagen

• Omgevingscheck (Omgevingsloket)

  Per perceel in één keer: bestemming, plannen, voorschriften, erfgoed, water en andere aandachtspunten uit het Omgevingsloket

• Plannen en verordeningen per gemeente (DSI)

  Het ficheoverzicht van het Departement Omgeving: welke ruimtelijke plannen en stedenbouwkundige verordeningen gelden in uw gemeente

• Geoportaal Onroerend Erfgoed

  Beschermd en vastgesteld erfgoed, archeologische zones en de inventaris, per perceel

• Waterinfo: kaarten

  Overstromingsgevoeligheid, waterlopen en de kaarten achter de watertoets

• Waterinfo: informatieplicht

  De P-score en G-score van een perceel voor de informatieplicht bij verkoop en verhuur, en de wateradviezen

• Zoneringsplan en uitvoeringsplan (VMM)

  In welke zuiveringszone uw perceel ligt: centraal, collectief te optimaliseren of individueel (IBA)

• Geoloket OVAM

  Bodemdossiers, risicogronden en oude stortplaatsen per perceel

• Databank Ondergrond Vlaanderen (DOV)

  Boringen, grondwater, bodemkaart en geotechniek

• PFAS-verkenner (DOV)

  Gekende PFAS-metingen in bodem en grondwater rond uw perceel

• PFAS: maatregelen per gemeente

  Welke no-regretmaatregelen in uw gemeente gelden

• Kaartencatalogus VMM

  Alle kaarten van de Vlaamse Milieumaatschappij: water, lucht en milieu

• Klimaatkaarten (VMM)

  Hitte, droogte en wateroverlast: de klimaatkaarten per gemeente

• Rekenkaart boomschaduw (VMM)

  De bestaande boomschaduw per wijk, berekend door de Vlaamse Milieumaatschappij

• Gemiddelde laagste grondwaterstand (GLG)

  Kaart van de laagste grondwaterstand, nodig voor infiltratie en bemaling

• Gemiddelde hoogste grondwaterstand (GHG)

  Kaart van de hoogste grondwaterstand

• Rioolinventaris (Geopunt)

  De bestaande riolering op openbaar domein

• Integraal handelsvestigingsbeleid (VLAIO)

  Het decreet van 15 juli 2016, de instrumenten (verordening, RUP, convenant) en de vergunningsplicht vanaf 400 m² netto handelsoppervlakte

Federaal

• geo.be

  Het federale geoportaal: kaarten en geodata van de federale overheid en het NGI

• Topografische kaarten (NGI)

  De topografische kaarten van het Nationaal Geografisch Instituut, tot over de grens

• CadGIS (FOD Financiën)

  Het kadastraal percelenplan: perceelnummers, grenzen en kadastrale ligging

Milieu, natuur en regelgeving

• VLAREM-wegwijzer (VITO)

  Zoek uw activiteiten in de indelingslijst en zie welke rubrieken, klasse en voorwaarden van toepassing zijn

• Rubriekenlijst VLAREM (Milieunavigator)

  De indelingslijst van VLAREM II, doorzoekbaar per rubriek

• EMIS (VITO)

  Het platform voor de milieuprofessional: milieunavigator, BBT-studies en VLAREM-rubriekenlijst

• Voortoets (Natura 2000)

  Online nagaan of uw project een betekenisvolle aantasting van een speciale beschermingszone kan veroorzaken

• Voortoets en passende beoordeling (Natura 2000)

  Uitleg van Natuur en Bos over de voortoets en de passende beoordeling: wanneer, hoe en met welke tool

• Soortentoets (Natuur en Bos)

  Hoe u nagaat of uw project beschermde soorten raakt en wanneer een afwijking nodig is

• Soortenbescherming (Natuur en Bos)

  Het Soortenbesluit, de beschermde soorten en de afwijkingsprocedure

• Soortentoets bij bomen (pdf, Natuur en Bos)

  Praktische leidraad voor het kappen of snoeien van bomen: nesten, holtes en vleermuizen

• Waarnemingen.be

  Welke soorten in de omgeving van uw perceel zijn waargenomen

• Natuurindicatoren (INBO)

  Cijfers over de toestand van natuur en soorten in Vlaanderen

• PAS-berekening (Departement Omgeving)

  De officiële tool om de stikstofimpact van uw project te berekenen

• Stikstof in Vlaanderen

  Uitleg en nieuws over het stikstofdecreet

Rekentools water

• Sirio-rekeninstrument

  Software om een ontwerp met hemelwater te berekenen en te verbeteren

• Groenblauwpeil

  Bereken het groenblauwpeil van uw perceel

• Rekentool optimale regenwaterput

  Bereken de optimale grootte van uw hemelwaterput

• Regenwolk

  Bereken het rendement van uw regenwaterinstallatie

• Waterwegwijzer bouwen en verbouwen (VMM)

  De praktische gids voor water bij bouwen en verbouwen

• Technisch achtergronddocument hemelwaterverordening

  De technische uitleg bij de verordening van 2023

Regelgeving (Codex)

• Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening (Codex)

  De geconsolideerde VCRO

• Vrijstellingenbesluit (Codex)

  Welke handelingen vrijgesteld zijn van vergunning

• Meldingsbesluit (Codex)

  De resterende meldingsplichtige handelingen

• Vrijstelling medewerking architect (Codex)

  Voor welke werken geen architect verplicht is

• BVR functiewijziging (Codex)

  Het besluit over de vergunningsplichtige functiewijzigingen

• BVR toelaatbare zonevreemde functiewijzigingen (Codex)

  De lijst van toegelaten functiewijzigingen buiten de bestemming

• BVR handelingen van algemeen belang (Codex)

  De lijst van handelingen van algemeen belang

• Natuurdecreet (Codex)

  Het decreet van 21 oktober 1997 betreffende het natuurbehoud, met de natuurtoets en de passende beoordeling

• Bosdecreet (Codex)

  Het Bosdecreet van 13 juni 1990: ontbossing, kapmachtiging en boscompensatie

• Soortenbesluit (Codex)

  Het besluit van 15 mei 2009 met de beschermde soorten en de afwijkingsprocedure

• Stikstofdecreet (Codex)

  Het decreet over de programmatische aanpak stikstof (PAS)

• DABM (Codex)

  Het decreet algemene bepalingen milieubeleid: milieucoördinator, MER, milieuaudit

• VLAREM II (Codex)

  Het besluit van de Vlaamse Regering van 1 juni 1995 met de algemene en sectorale milieuvoorwaarden

• Hemelwaterverordening 2023 (DSI)

  De geldende gewestelijke stedenbouwkundige verordening hemelwater

Lokaal

• Vastgoedinformatie Gent

  Het geoloket van de stad Gent: stedenbouwkundige inlichtingen en kaarten per perceel

• Stadsplan Antwerpen

  De kaartenviewer van de stad Antwerpen: bestemmingen, voorschriften en erfgoed per perceel

• Stadslagen Antwerpen

  De kaartlagen van de stad Antwerpen: bestemmingen, voorschriften, erfgoed en meer

• 3D-stadsmodel Antwerpen

  Antwerpen in 3D: bouwhoogtes, volumes en de omgeving van uw perceel bekijken

• Alle Vlaamse steden en gemeenten

  Doorklikken naar de website van elke gemeente

Vlaamse overheid

• Departement Omgeving

  Ruimtelijke ordening, milieu en het Omgevingsloket

• Departement Mobiliteit en Openbare Werken (MOW)

  Mobiliteit, waterwegen en openbare werken

• Agentschap Wegen en Verkeer (AWV)

  Gewestwegen, autosnelwegen en de adviezen bij bouwen langs een gewestweg

• Agentschap voor Natuur en Bos (ANB)

  Natuur, bos, soorten en de adviezen bij ontbossing en natuurtoetsen

• Agentschap Landbouw en Zeevisserij

  Landbouw, mest en de adviezen in agrarisch gebied

• Agentschap Onroerend Erfgoed

  Beschermd erfgoed, de inventaris en archeologie

• Agentschap Maritieme Dienstverlening en Kust (MDK)

  Kust, haven en scheepvaart

• Departement Werk, Economie, Wetenschap, Innovatie en Sociale Economie

  Economie, kleinhandel en ondernemen

• OVAM

  Afval, materialen, bodem en asbest

• Vlaams Energie- en Klimaatagentschap (VEKA)

  EPB, energieplannen, energieaudits en premies

• Vlaamse Landmaatschappij (VLM)

  Mestbank, landinrichting en open ruimte

• Vlaamse Milieumaatschappij (VMM)

  Water, lucht, riolering en milieurapportering

• Wonen in Vlaanderen

  Woningkwaliteit, premies en sociaal wonen

Onderzoek en beleid

• VITO

  Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek, beheerder van de VLAREM-wegwijzer en de milieunavigator

• ILVO

  Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek

• INBO

  Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek

• Statistiek Vlaanderen

  Cijfers over Vlaanderen en per gemeente

• Inter, Agentschap Toegankelijk Vlaanderen

  Expertisecentrum toegankelijkheid: advies en de verordening toegankelijkheid