TOETS · OMGEVING
Klasse 1, 2 of 3?
Uw klasse volgt uit de rubrieken van de VLAREM-indelingslijst waaronder uw activiteiten vallen. Klasse 3 is een melding, klasse 1 en 2 zijn vergunningen, en dat verschil bepaalt wie beslist, hoe lang het duurt en of er een openbaar onderzoek komt.
Wat is het?
Het milieuluik is het deel van uw omgevingsvergunning dat over de exploitatie gaat: de ingedeelde inrichtingen en activiteiten. Welke dat zijn, staat in de indelingslijst van het VLAREM. Elke rubriek heeft een klasse. De klasse van uw inrichting is de zwaarste klasse van al uw rubrieken samen.
De meeste bedrijven onderschatten niet hun klasse, maar hun aantal rubrieken. Een tank, een compressor, een koelinstallatie en een grondwaterwinning zijn elk een rubriek op zich.
| Klasse 1 | Klasse 2 | Klasse 3 | |
|---|---|---|---|
| Wat u doet | vergunning aanvragen | vergunning aanvragen | melden |
| Wie beslist | in de regel de deputatie | het college van burgemeester en schepenen | het college |
| Openbaar onderzoek | ja, 30 dagen | ja, 30 dagen | nee |
| Advies omgevingsvergunningscommissie | ja, als de deputatie beslist | in eerste aanleg in beperkte gevallen (o.a. bij een project-MER), in beroep altijd | nee |
| Milieucoördinator | hangt af van de kolom coördinator in de indelingslijst, niet van de klasse | ||
Die laatste rij is een veelvoorkomende misvatting: klasse 1 betekent niet automatisch een milieucoördinator niveau A.
Wanneer geldt het?
Enkele rubrieken die in bijna elk dossier terugkomen:
| Installatie | Niet ingedeeld | Klasse 3 | Klasse 2 | Klasse 1 |
|---|---|---|---|---|
| Koelinstallatie, warmtepomp of airco | minder dan 5 kW | 5 tot en met 200 kW | meer dan 200 kW | meer dan 2.000 ton CO₂-equivalent koelmiddel samen |
| Gasolie, diesel of lichte stookolie, bij een woning | minder dan 5 ton | 5 tot en met 20 ton | meer dan 20 tot en met 500 ton | meer dan 500 ton |
| Gasolie, diesel of lichte stookolie, andere inrichtingen | minder dan 100 kg | 100 kg tot en met 20 ton | meer dan 20 tot en met 500 ton | meer dan 500 ton |
| Grondwaterwinning | tot 150 m³/jaar, enkel huishoudelijk of met handpomp, buiten beschermingszone type III | tot 5.000 m³/jaar, als alle putten binnen het dieptecriterium blijven | tot 30.000 m³/jaar, of dieper dan het dieptecriterium | boven 30.000 m³/jaar |
De drempels voor gasolie en stookolie staan in ton en kilogram, niet in liter (rubriek 17.3.2.1.1). Bij grondwater tellen alle winningen samen (rubriek 53); of een put binnen het dieptecriterium blijft, leest u af op de kaart in bijlage 2ter bij VLAREM II.
Let op de professionele stookolietank. Voor een bedrijf begint de indeling al bij 100 kg gasolie of diesel. Dat is één vat, geen tank, en het is de rubriek die het vaakst over het hoofd wordt gezien bij een bedrijf dat verder niets ingedeeld heeft.
Hoe verloopt het?
Uw hele inrichting, niet enkel de hoofdactiviteit: opslag, installaties, koeling, grondwater, afvalwater.
Met de indelingslijst of de VLAREM-wegwijzer van VITO. De zwaarste rubriek bepaalt de klasse. Voor grondwater hangt de klasse ook af van het locatiespecifieke dieptecriterium.
Klasse 3: een melding aan het college. Klasse 2 of 1: een vergunningsaanvraag, met het milieuluik in hetzelfde dossier als het bouwluik, via het omgevingsloket.
Bij een vergunning volgt in de regel een openbaar onderzoek van dertig dagen en adviezen. Een beperkte verandering van een vergund project kan de vereenvoudigde procedure volgen.
Vanaf de eerste dag gelden de algemene en sectorale voorwaarden van VLAREM II, ook bij een melding. Is een milieucoördinator verplicht, dan moet die er zijn.
Wat als u het verkeerd inschat? Een melding waar een vergunning nodig was, levert geen geldige toelating op. Dat komt aan het licht bij een controle, een klacht van een buur of een volgende aanvraag, en dan moet het alsnog in orde worden gebracht, vaak onder tijdsdruk en met de exploitatie lopende.
Wat doet The A-RK?
In ons team werken architecten en een erkend milieucoördinator samen. Daardoor stellen wij het milieuluik op in hetzelfde dossier als het bouwluik, in plaats van bij twee partijen die elkaar moeten inlichten.
In huis
- Uw rubrieken en uw klasse bepalen, voor de hele inrichting
- De melding klasse 3 of het milieuluik van de vergunningsaanvraag
- Wijzigingen en uitbreidingen: nagaan of uw klasse kantelt
- Na de vergunning: externe milieucoördinatie (eMC) door een erkend milieucoördinator van ons team, niveau A of B
Wij coördineren
- Geluidsmetingen door een erkend milieudeskundige geluid en trillingen
- Hydrogeologische studie bij bemaling of grondwaterwinning
- Een project-MER of omgevingsveiligheidsrapport door erkende deskundigen
In de praktijk
De VLAREM-wegwijzer van VITO geeft na vijf tot vijftien vragen een eerste, indicatieve indeling: de rubrieken, de klasse en de sectorale voorwaarden. Het resultaat is niet bindend; de hoogste rubriek bepaalt de klasse van de hele inrichting. Voor de definitieve indeling werken wij met de indelingslijst zelf.
Veelgestelde vragen
Ik heb meerdere rubrieken van verschillende klassen. Wat geldt?
De zwaarste. Heeft u één rubriek van klasse 2 en vijf van klasse 3, dan is uw inrichting klasse 2 en dient u één aanvraag in voor het geheel.
Ik breid uit. Moet ik opnieuw beginnen?
Niet noodzakelijk. Een beperkte verandering van een vergund project kan de vereenvoudigde procedure volgen. Maar als de uitbreiding uw klasse doet stijgen, kan het bevoegde bestuur veranderen en daarmee de procedure. Laat dat nakijken voor u bestelt.
Is een melding klasse 3 een formaliteit?
Ze is eenvoudiger, maar geen formaliteit: het college gaat na of de exploitatie meldingsplichtig en niet verboden is, en kan de aktename weigeren. Het beslist binnen twintig dagen; beslist het niet, dan geldt de melding als geakteerd. U mag exploiteren vanaf de dag na de betekening van de akte of na het verstrijken van die termijn. De algemene en sectorale voorwaarden van VLAREM II gelden onverkort vanaf de dag dat u exploiteert.
Bepaalt klasse 1 of ik een milieucoördinator niveau A nodig heb?
Nee. Of een milieucoördinator verplicht is, en van welk niveau, staat in de kolom coördinator van de indelingslijst. Dat staat los van de klasse.
Doet The A-RK dit zelf?
Ja. Wij bepalen uw rubrieken en uw klasse – met een erkend milieucoördinator in huis – en maken wij de melding of het milieuluik van de vergunningsaanvraag op, in hetzelfde dossier als het bouwluik. Metingen en studies door erkende deskundigen coördineren wij.
Wettelijk kader
| Regel | Wat |
|---|---|
| VLAREM II – indelingslijst (bijlage 1) | Regelgeving: rubrieken, klassen en kolom coördinator (o.a. rubriek 16.3, 17.3.2.1.1 en 53.8) |
| Titel II van het VLAREM | Regelgeving: algemene en sectorale milieuvoorwaarden |
| Omgevingsvergunningsdecreet van 25 april 2014 | Regelgeving: bevoegde overheid (art. 15), gewone en vereenvoudigde procedure (art. 17), beroep (art. 52–54), melding (art. 111–112) |
| Omgevingsvergunningsbesluit van 27 november 2015 | Regelgeving: openbaar onderzoek van dertig dagen (art. 16), advies van de omgevingsvergunningscommissie (art. 41) |
| VLAREM-wegwijzer (VITO) | Hulpmiddel – geen regelgeving |
Rechtspraak
Een greep uit de uitspraken die bepalen hoe deze toets in de praktijk wordt toegepast.
| Uitspraak | Wat de rechter zei |
|---|---|
| Raad voor Vergunningsbetwistingen RvVb-A-2021-0033 10 september 2020 | Bij de aktename van een melding klasse 3 heeft de overheid slechts een beperkte beoordelingsbevoegdheid: nagaan of de exploitatie meldingsplichtig en niet verboden is. Een hinder- of ruimtelijke toets zoals bij een vergunning hoort daar niet bij, en een eerder geweigerde vergunning betekent niet automatisch dat de melding geweigerd moet worden. |
| Raad voor Vergunningsbetwistingen RvVb-A-2526-0587 19 maart 2026 | Een meldingsplichtige inrichting (hier een propaangastank bij padelvelden) is geen vergunningsplichtige inrichting. Een aanvraag die bouwwerken combineert met een inrichting klasse 3 kan dus de vereenvoudigde procedure volgen. (De vergunning werd om een andere reden – de beoordeling van verkeer en parkeren – toch vernietigd.) |
| Raad voor Vergunningsbetwistingen RvVb-UDN-2526-0627 27 maart 2026 | Warmtepompen op een dak in Brugge. Bij een melding klasse 3 is de beoordeling beperkt: is de exploitatie meldingsplichtig en niet verboden? Het bestuur kan in de meldingsakte wel bijzondere milieuvoorwaarden opleggen – hier een technische controle met stille nachtmodus en een trillingsontkoppeling. De buren bespraken die voorwaarden niet; de vordering tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid werd verworpen. |
Rechtspraak is altijd verbonden aan de feiten van een dossier. Wij vertalen ze naar uw situatie.
Beroep
Bij een melding (klasse 3) is er geen administratief beroep bij de deputatie: tegen de meldingsakte, of tegen de stilzwijgende aktename, kan enkel binnen 45 dagen beroep worden ingesteld bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen (Omgevingsvergunningsdecreet art. 105, § 1, 4°). Voor een vergunning (klasse 1 en 2) geldt de gewone regeling hieronder.
Tegen een beslissing van het college kan binnen 30 dagen administratief beroep bij de deputatie. Besliste de deputatie in eerste aanleg, dan gaat het administratief beroep binnen 30 dagen naar de Vlaamse Regering (in de wettelijk bepaalde gevallen de gewestelijke omgevingsambtenaar). Tegen de beslissing in laatste administratieve aanleg kan binnen 45 dagen beroep bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen. Wie geen administratief beroep instelde, verliest in principe de toegang tot de Raad. De Vlaamse Regering bereidt een hervorming van de vergunningsprocedure voor (modulaire omgevingsvergunningsprocedure); wij volgen de inwerkingtreding op. Wij bereiden uw dossier zo voor dat het die toets doorstaat, en denken mee als het toch misloopt.
Laatst nagekeken op 1 oktober 2026 aan de hand van de geconsolideerde teksten in de Vlaamse Codex (VLAREM II met de indelingslijst, Omgevingsvergunningsdecreet en -besluit), de VLAREM-wegwijzer van VITO en de informatie van VMM en de gemeenten. Deze pagina is algemene informatie en geen juridisch advies voor uw dossier.