HET NIEUWE PROJECT-M.E.R.-STELSEL

Wat er veranderde

Het besluit van de Vlaamse Regering van 24 oktober 2025 (Belgisch Staatsblad 27 november 2025) voert titel IV van het DABM uit en trad in werking op 1 december 2025. Het wijzigt zeventien andere besluiten en zet meteen het m.e.r.-decreet van 17 mei 2024 in werking.

Bijlage 2 heeft geen drempels

Dit is het punt waarop de meeste uitleg - ook oudere uitleg van de overheid zelf - nog van vóór de hervorming dateert. De nieuwe bijlage 2 is een letterlijke overname van bijlage II bij de Europese m.e.r.-richtlijn 2011/92/EU, en die werkt zonder drempelwaarden. In de hele bijlage staat geen enkel getal met een eenheid: geen vierkante meters, geen woongelegenheden, geen parkeerplaatsen, geen hectaren.

Wat dat praktisch betekent. Elk stadsontwikkelingsproject, elke industrieterreinontwikkeling, elke ontbossing met bestemmingswijziging en elke wegenaanleg is sinds 1 december 2025 screeningsgerechtigd, ongeacht de omvang. De vraag is niet langer of u onder de drempel blijft, maar hoe u de screening onderbouwt.

De drempels zitten uitsluitend in bijlage 1, en die is voor de meeste bouw- en herontwikkelingsdossiers niet aan de orde: stadsontwikkeling, industrieterreinontwikkeling, ontbossing en parkeerterreinen komen in bijlage 1 helemaal niet voor. Enkele drempels uit bijlage 1, ter vergelijking:

Valt een project onder beide bijlagen, dan geldt de zwaarste procedure, die van bijlage 1.

Wat u nu opmaakt

In plaats van een verzoek tot ontheffing dient u bij uw vergunningsaanvraag een project-m.e.r.-screening in. Daarin motiveert u, aan de hand van de criteria van bijlage I bij het DABM, waarom uw project geen aanzienlijke milieueffecten heeft. Het VECM stelt daarvoor een digitale screeningstool ter beschikking.

Het accent verschuift daarmee van een drempeltoets naar een motiveringsoefening. Een screening die zich beperkt tot de vaststelling dat het project klein is, is geen screening.

Wat er met lopende dossiers gebeurt

Artikel 158 van het besluit regelt de overgang:

• Het nieuwe besluit geldt voor vergunningsaanvragen ingediend na 1 december 2025.
• Een screening die vóór die datum ter beschikking was gesteld van de bevoegde overheid, wordt nog volgens het oude recht onderzocht.
• Een verzoek tot ontheffing dat vóór die datum was ingediend, wordt nog volgens het oude recht afgehandeld.
• Een al goedgekeurde ontheffing is niet verloren: de informatie erin mag hergebruikt worden in een aanvraag die na 1 december 2025 wordt ingediend.

Veelgestelde vragen

Vanaf hoeveel vierkante meter is mijn stadsontwikkelingsproject screeningsplichtig?

Er is geen ondergrens. Rubriek 10, b van bijlage 2 vermeldt geen drempel. Elk stadsontwikkelingsproject valt eronder; de screening moet uitwijzen of er aanzienlijke effecten zijn.

Ik lees elders dat een ontheffing kan. Klopt dat?

Niet meer. De ontheffingsprocedure is opgeheven door het m.e.r.-decreet van 17 mei 2024 en verdween in de praktijk op 1 december 2025. Uitleg die de ontheffing nog vermeldt, dateert van vóór die datum.

Wat gebeurt er met mijn goedgekeurde ontheffing van vorig jaar?

U mag ze gebruiken. De informatie uit een goedgekeurd ontheffingsverzoek kan worden hergebruikt in een aanvraag die na 1 december 2025 wordt ingediend, als onderbouwing dat er geen aanzienlijke effecten zijn.

Is een screening zwaarder dan een ontheffing was?

Anders eerder dan zwaarder. De ontheffing was een aparte procedure met een aparte beslissing; de screening hoort bij de vergunningsaanvraag zelf. Voor projecten die vroeger onder de drempel van bijlage III vielen, is het wel níéuw werk.

Doet u dit zelf?

Wij maken de screening op als onderdeel van het vergunningsdossier, en schakelen een erkende MER-deskundige in wanneer er een volwaardig project-MER nodig is. De erkende deskundigen vindt u bij Departement Omgeving.